Ynglŷn â'r Ymddiriedolaeth

Sefydlwyd Shared Earth Trust yn 1987 yn ymateb uniongyrchol i'r dirywiad trychinebus mewn cynefinoedd bywyd gwyllt a bio-amrywiaeth yn y cefn gwlad amaethyddol. Fel mewn llawer i fferm arall, bu Fferm Denmark yn cael ei ffermio'n gynyddol ddwys, ac roedd ei meysydd rhygwellt a'i gwrychoedd moel yn nodweddiadol o eangderau maith o diroedd pori.

Amcan yr Ymddiriedolaeth oedd gweld a oedd hi'n bosibl i wrth-droi'r broses hon o ddirywiad heb ymyrraeth na gwariant cyfalafol gormodol, a monitro pa mor gyflym ac i ba raddau roedd bywyd gwyllt yn dychwelyd. Trwy ail sefydlu dulliau mwy traddodiadol o bori a chynaeafu gwair, gwrth-droi draenio, atal y rhan fwyaf o wrteithiau, a ffensio o amgylch cloddiau oedd wedi eu gor-bori, nentydd a ffosydd ceisiwyd sbarduno'r prosesau naturiol.

Bu'r canlyniadau yn syfrdanol:-

• yn 1985 dim ond 15 rhywogaeth o adar oedd yn nythu ar y fferm, ond erbyn hyn mae ar gyfartaledd 46 o rywogaethau yn bridio, cyfanswm o dros 200 o barau ar 40 erw;
• mae caeau a fu gynt bron yn rhygwellt i gyd bellach yn gyfoethog o flodau traddodiadol, glaswellt, a hesg, gyda'r ddôl fwyaf ei hamrywiaeth yn cynnwys ymhell dros 100 o rywogaethau planhigion;
• mae'r llyn, y pyllau, a'r sgriffiadau mewn caeau nawr yn cynnal 14 o rywogaethau Gwas y Neidr a'r Chwilen Fursen sy'n bridio – amrywiaeth nodedig yng ngorllewin Cymru;
• mae poblogaethau sylweddol o famaliaid bychain, gloÿnnod byw, ac infertebrata wedi dychwelyd i'r dolydd a'r porfeydd.

Mae hyn a data eraill o Fferm Denmark yn dangos yn glir ei bod hi'n bosibl gwrth-droi'r broses o dlodi ecolegol a distrywio bio-amrywiaeth, ac y gall hyn gael ei gyflawni mewn amser cymharol fyr.

Y peth mwyaf arwyddocaol o hyn i gyd yw ei fod wedi ei gyflawni heb fewnosod dim (ar wahân i goed a llwyni a blannwyd yn lleiniau-cysgod a choetir) a heb reolaeth ragnodol sy'n ffafrio un rhywogaeth yn fwy nag arall. Efallai mai hyn yw cyfraniad mwyaf allweddol yr Ymddiriedolaeth i gadwraeth cefn gwlad yn gyffredinol. Mae'n derbyn rôl Natur wrth ganiatáu i bob cynefin sefydlu ei drigolion a'i gymhlethdod ei hun, a'i we ei hun o fywyd yn ei amser ei hun.

Cysylltiadau Naturiol

Gan adeiladu ar ei lwyddiant ym maes cadwraeth, mae'r Ymddiriedolaeth bellach yn datblygu ei gwaith gyda grwpiau cymunedol yng ngorllewin Cymru. Rydym yn cynnig gwarchodfa a chanolfan wych Fferm Denmark i ystod mor eang ag sy'n bosibl o bobl ar gyfer rhaglen newydd o weithgareddau a digwyddiadau o'r enw Cysylltiadau Naturiol.

Y nod yw helpu pobl o bob oedran a gallu i gysylltu o'r newydd â byd natur ac i helpu i feithrin gallu'r gymuned i ddysgu a rhannu sgiliau ymarferol mewn ffyrdd a fydd yn fuddiol i'r amgylchedd.

Mae'r pwyslais ar weithgareddau llawn hwyl y gall pobl gymryd rhan ynddynt ac sy'n dod â phobl at ei gilydd i hybu gofalu am adnoddau naturiol. Rydym am gynnwys yn benodol y rheini sydd dan anfantais neu sydd ag anghenion arbennig. Byddwn yn falch iawn o glywed gan unrhyw fudiadau cymunedol er mwyn trafod syniadau am weithio gyda'n gilydd.

Llwyddiannau eraill

• Mae Fferm Denmark erbyn hyn yn safle arddangos o arwyddocâd cenedlaethol, ac yn batrwm ar gyfer unrhyw dir y gellir ei dynnu allan o reolaeth ddwys.
• Mae ein rhaglenni ymchwil a monitro yn uchel iawn eu parch, ac yn dylanwadu ar bolisïau defnyddio tir ac arferion cadwraeth.
• Mae ein hyfforddi a'n lledaeniad o wybodaeth yn cyrraedd pobl sydd naill ai yn uniongyrchol gyfrifol am reoli rhannau anferthol o gefn gwlad Prydain, neu yn cynghori ynglŷn â hynny.
• Rydym yn cynnig dynesiad arloesol at addysg amgylcheddol ar gyfer pob oedran a phob ystod gallu.
• Mae grwpiau a mudiadau sy'n ymweld â Fferm Denmark a'r Ganolfan Gadwraeth yn eu defnyddio fel adnodd ar gyfer astudio, hyfforddi, digwyddiadau, adloniant, a datblygiad ysbrydol.
• Mae'r Ymddiriedolaeth yn cynnig fforwm ar gyfer archwilio agweddau moesegol ac ysbrydol cadwraeth.